Bình Định - hội tụ những tinh hoa võ học

  alt   

                                            Trầm tích - ảnh: Hoa Khá                                                             

Bình Định - hội tụ những tinh hoa võ học

Trần Hoa Khá

Từ ngày 1 đến ngày 4.8.2010 tại Bình Định đã diễn ra Liên hoan quốc tế võ cổ truyền Việt Nam lần thứ III năm 2010 với sự tham gia của gần 70 đoàn võ thuật với khoảng 1000 võ sư võ sĩ đến từ 30 quốc gia và vùng lãnh thổ cùng hơn 20 đoàn võ thuật cổ truyền các tỉnh thành phố trong cả nước. Đến Bình Định là đến với những hội tụ tinh hoa võ học của miền đất Võ.

         * Khẳng định thương hiệu võ cổ truyền Bình Định

      Qua 3 lần tổ chức Liên hoan võ cổ truyền Bình Định được biết đến với lợi thế là “cái nôi” của võ thuật và tinh thần thượng võ của một vùng đất gắn liền với những trang sử hào hùng những chiến công hiển hách của người anh hùng áo vải cờ đào Quang Trung- Nguyễn Huệ. Về Bình Định- Tây Sơn như trở về với “cội nguồn” chung của võ cổ truyền dân tộc và đó cũng là niềm tự hào chung của mỗi võ sư võ sĩ. Vì thế qua mỗi kỳ liên hoan số lượng các đoàn càng tăng lên chẳng hạn lần thứ I (năm 2006) chỉ có 21 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới tham gia thì đến lần thứ II (năm 2008) có 26 đoàn và lần thứ III này đã có 90 đoàn (trong đó có 70 đoàn nước ngoài và 34 đoàn trong nước) của 30 quốc gia và vùng lãnh thổ với hơn 1000 võ sư võ sĩ đăng ký tham gia. Tiếp theo 2 kỳ liên hoan trước lần này xuất hiện thêm 9 cái tên mới là Lam Sơn võ đạo Vovinam Hổ xanh Pháp Liên đoàn võ thuật tại Pháp Hiệp hội võ thuật tại Pháp Liên đoàn Karaté và kết hợp các môn phái khác tại Pháp Thần long thiên đại hổ Võ khí đạo Việt Nam Hắc hổ thiết quyền đạo và Hỏa long võ đạo võ kính – Vạn an phái. Nhiều võ sư và võ sinh từ các nước Philippines Áo Na-uy Congo Thổ Nhĩ Kỳ Nhật Bản… lần đầu đến Bình Định với những niềm háo hức được “tri diện tri kiến” những thâm sâu của một nền tinh hoa của võ thuật cổ truyền Việt Nam nhân dịp tham dự liên hoan này.

     Các đoàn võ thuật quốc tế tham dự có thể kể đến: Tổng hội phát triển võ thuật thế giới; Liên đoàn quốc tế Việt vũ đạo; Tổng đoàn thế giới tinh võ đạo Việt Nam; Tổng đoàn thế giới quản khí đạo; Liên đoàn Việt võ đạo quốc tế Sa Long Cương; Liên đoàn ASI khiêm hồ thủy pháp Việt Nam…Đáng chú ý là Europe Females (Tổ chức các phụ nữ châu Âu) thuộc Liên đoàn Quốc tế Việt Vũ đạo do võ sư Nguyễn Công Tốt khởi xướng. Các nữ võ sinh châu Âu hứa hẹn sẽ gây nhiều bất ngờ tại cuộc bình chọn “Người đẹp võ thuật” trong khuôn khổ Liên hoan Quốc tế Võ cổ truyền Việt Nam lần này.

                    alt

                      Thắp lửa truyền thống - Ảnh: Hoa Khá

      * Trong những mạch ngầm truyền thống

     Từ trong mạch ngầm truyền thống ít có nơi nào mà võ cổ truyền dân tộc được yêu mến trân trọng và truyền giữ bền chắc như ở Bình Định. Võ trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống vốn luôn phải đối mặt với nhiều bất trắc. Tinh thần thượng võ ngày càng được bồi đắp trở thành nét đẹp nhân văn tinh túy nhất của cộng đồng. Mạch nguồn sâu xa của tinh thần thượng võ trọng văn của con người và xứ sở này cũng chính một phần bởi dòng chảy của lịch sử đã bồi lắng và hun đúc tạo nên. Đến khi anh em nhà Tây Sơn khẳng định được thanh thế và dựng cờ khởi nghiệp võ cổ truyền Bình Định bước vào thời kỳ hưng thịnh nhất. Tây Sơn tam kiệt: Nguyễn Nhạc Nguyễn Huệ Nguyễn Lữ và các danh tướng đều là những người thuần thục thập bát ban binh khí (18 loại binh khí tập luyện võ cổ truyền). Mỗi bài võ mỗi một đường quyền sau này đều trở thành vốn quý đối với nhiều thế hệ võ sư đam mê và gắn bó với tinh hoa võ học dân tộc. Có thể nói “chất võ” ấy sau này đã ngấm sâu vào tận những câu tuồng của Đào Tấn; trong từng động tác vũ đạo của bộ môn Tuồng là những bài võ cô đọng tinh tế; trong tư tưởng là sự hóa thân vào những nhân vật nghĩa liệt trung can quên mình vì dân vì nước như Quan Công Trương Phi (Cổ Thành) Tiết Cương (Hộ sanh đàn)…

    Nhiều nhà chuyên môn cho rằng võ Bình Định chuyên về ngoại công - công phu luyện tập bằng chân tay võ khí ít chú trọng về nội công hít thở vận khí như võ Tây Sơn. Thời Tây Sơn hàng loạt những bài quyền nổi tiếng ra đời như "Hùng Kê quyền" của Nguyễn Lữ "Song Phượng kiếm" của nữ tướng Bùi Thị Xuân “Lôi phong tuỳ hình kiếm” của Trần Quang Diệu “Yến Phi quyền” của Nguyễn Huệ … Ngày nay Bình Định được mệnh danh là “Đất Võ Trời Văn” có những làng võ lừng lẫy một thời như Thuận Truyền An Thái An Nghi Bình Nghi … với những võ sư huyền thoại Tàu Sáu Hồ Ngạnh Hà Trọng Sơn Phan Thọ … đã đi vào tục ngữ ca dao như “Roi Kinh quyền Bình Định” “Roi Thuận Truyền quyền An Vinh” “Trai An Thái gái An Vinh” hay câu “Ai về Bình Định mà coi/ Con gái Bình Định bỏ roi đi quyền”…         

             alt   

                    Một cảnh trong chương trình Khai mạc Liên hoan - Ảnh: Hoa Khá

       *Tạo sức lan tỏa xa hơn

    Nhiều nhà nghiên cứu văn hóa cho rằng hiện nay trong dân gian tỉnh Bình Định cũng như trong các võ đường nổi tiếng vẫn còn lưu giữ khá nhiều tư liệu về võ kinh võ lý võ đạo võ thuật võ y võ nhạc phần thực hành cũng như văn bản truyền qua các đời. Cũng trên mảnh đất Bình Định đã sản sinh ra Nhạc võ Tây Sơn loại nhạc võ duy nhất còn lại ở Việt Nam với đặc trưng là không có hồi thu quân. Mỗi lần nghe loại nhạc võ này người nghe cảm thấy cảnh mưa rào thác đổ khi nhặt khi khoan khi dồn dập bức tim khi hào hùng phấn chấn… Đó chính là sức hấp dẫn và đặc trưng nhất của tinh hoa võ học Bình Định mà không nơi nào có được.

    Liên hoan Quốc tế Võ cổ truyền Việt Nam lần thứ III năm 2010 là một trong tổng thể các hoạt động văn hóa thể thao được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt trong chương trình kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội với hơn 1.200 võ sư võ sĩ võ cổ truyền đến từ nhiều quốc gia vùng lãnh thổ khác nhau tham gia. Mỗi người một màu da ngôn ngữ nhưng tất cả đều trân trọng dành tình cảm thiêng liêng với cội nguồn tinh hoa võ học của dân tộc Việt. Có thể nói đây là dịp để hậu duệ các môn phái chiêm nghiệm tôn vinh những giá trị võ học của tiền nhân...

            alt      

                  Đông đảo khán giả trong và ngoài nước đến xem các chương trình biểu diễn võ thuật

                                      tại Liên hoan võ cổ truyền lần thứ III - Ảnh: Hoa Khá

    Nhằm phát huy tinh hoa của võ cổ truyền dân tộc nói chung và xây dựng “thương hiệu” võ Bình Định nói riêng lãnh đạo UBND tỉnh đã đăng ký thương hiệu độc quyền đối với Liên hoan Quốc tế võ cổ truyền Việt Nam nên sẽ tổ chức thành một liên hoan truyền thống với chu kỳ 2 năm một lần. Với việc xúc tiến thành lập Tổng Liên đoàn Quốc tế võ cổ truyền Việt Nam sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho tỉnh ta trong việc quảng bá võ cổ truyền Việt Nam với bạn bè thế giới. Hiện nay các đơn vị chức năng thuộc Sở Văn hóa TT– TT&DL Bình Định đã sưu tầm được 100 bài thiệu cổ của võ Tây Sơn và đang tiến hành dịch ra tiếng Việt để giới thiệu rộng rãi cho mọi người cùng nghiên cứu tập luyện. Nếu phát huy tốt hơn nhưng lợi thế về võ thuật cộng với những di tích di sản văn hóa hiện có thì khách du lịch sẽ đến Bình Định nhiều hơn trong thời gian tới. 

 T.H.K                                                                                                                          

Hoa Khá

Trả lời

Chào ngày mới! Cảm ơn anh THN đã vào thăm.

tranhanam

You re welcome!